بازتاب پیامدهای جنگ علیه ایران در رسانه های جهان

به گزارش مشرق، از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بن بست راهبردی و شکست های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش آموزان بی گناه آغاز شد، به سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده ای پیدا کرد و واکنش های متفاوتی را در رسانه های بین المللی برانگیخت.

رسانه های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب ها می تواند تصویری روشن تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم انداز آن ارائه دهد.

رسانه های انگلیسی

پایگاه خبری هیل گزارش داد که جی.دی. ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، با وجود شعله ور شدن درگیری ها در هفته جاری، گفته است که عملیات نظامی میان آمریکا و ایران را «جنگ» نمی نامد. ونس در نشستی خبری تصریح کرد: «من آن را جنگ نمی نامم. در حال حاضر تبادل آتش فعالی در جریان نیست، هرچند می دانم در برخی نقاط [آتش درگیری] شعله ور شده است.» وی مسئولیت پایان یافتن کامل درگیری ها را بر عهده ایران دانست و گفت: «این پرسش را باید از ایرانی ها بپرسید که چه زمانی شلیک به کشتی ها را متوقف می کنند.»

بر اساس این گزارش، ارتش آمریکا روز سه شنبه حدود 100 حمله علیه اهداف ایرانی انجام داد که بزرگ ترین موج درگیری در هفته های اخیر پس از یک ماه آرامش نسبی بود. ونس همچنین گزارش های مقامات ایرانی مبنی بر شهید شدن چهار غیرنظامی در یک مراسم عروسی بر اثر حمله موشکی آمریکا را «بسیار مشکوک» خواند و مدعی شد که ارتش آمریکا هرگز غیرنظامیان را هدف قرار نمی دهد.

معاون رئیس جمهور آمریکا در بخش دیگری از سخنانش به گزارش ان بی سی نیوز درباره حملات سایبری ایران به زیرساخت های آمریکا اشاره کرد و ضمن ابراز اطمینان از امنیت داخلی، گفت که ایران «کارهای زیادی را که توانایی انجامشان را ندارد» امتحان خواهد کرد. این گزارش نشان می دهد که دولت ترامپ تلاش دارد ابعاد بحران را کوچک جلوه دهد.

شبکه سی ان بی سی گزارش داد که اتحادیه اروپا رسماً به عملیات اقتصادی تحت رهبری آمریکا علیه ایران پیوسته است. اسکات بسنت، وزیر خزانه داری آمریکا، از این اقدام استقبال کرد و مدعی شد که «جهان پیامی روشن به حکومت ایران می فرستد: تا قطع آخرین شریان مالی متوقف نخواهیم شد.» این در حالی است که اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، با محکومیت این اقدام، اتحادیه اروپا را متهم کرد که «حاکمیت، قوانین، ارزش ها و اخلاق خود را به اجبار آمریکا تسلیم کرده است.»

در همین حال، کره جنوبی اعلام کرده است که در حال بررسی گزینه هایی از جمله کمک نظامی برای حمایت از تلاش های آمریکا جهت بازگشایی تنگه هرمز است، اما هنوز تصمیمی در این باره اتخاذ نشده است. واشنگتن از عدم تمایل سئول برای ارائه کمک نظامی ابراز نارضایتی کرده و برخی منابع از احتمال اعزام نیرو تا پیش از پایان سال خبر می دهند. تنش های نظامی نیز تشدید شده و ارتش آمریکا موج جدیدی از حملات را علیه ایران انجام داده که با واکنش موشکی تهران علیه پایگاه های آمریکا در منطقه مواجه شده است. سنتکام مدعی است که 87 کشتی تجاری را هدایت کرده و محاصره دریایی را با شدت ادامه می دهد.

بی بی سی در گزارشی دیدگاه سه کارشناس مسائل ایران را درباره آینده جنگ هفت ماهه ایران و آمریکا بررسی کرده است. جیسون کمپبل از مؤسسه خاورمیانه در واشنگتن معتقد است که ایالات متحده هنوز اهداف راهبردی روشنی در این جنگ ندارد و دولت ترامپ فعلاً به حفظ وضع موجود، محاصره دریایی و حملات دوره ای بسنده کرده است. وی می گوید ایران احتمالاً برای هرگونه توافق، بهای سنگینی مطالبه خواهد کرد که از نظر سیاسی برای کاخ سفید غیرقابل پذیرش است.

دکتر انیسه بصیری تبریزی از اندیشکده چتم هاوس لندن نیز بر این باور است که حملات اخیر محاسبات تهران را تغییر نمی دهد. ایران برای افزایش فشار اقتصادی آماده می شود و پاسخ های متناسبی خواهد داد، اما در برابر تحریم ها و حملات، تسلیم نخواهد شد و منتظر بازگشت واشنگتن به یادداشت تفاهم یا ارائه امتیاز است.

نیکلاس هاپتون، سفیر پیشین بریتانیا در ایران و کارشناس مؤسسه روسی، تأکید می کند که راه خروج از این بن بست، همان یادداشت تفاهم ژوئن است. وی لغو تحریم ها را «گلوله نقره ای» می داند که در بلندمدت می تواند نفوذ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را تضعیف و زمینه تحول سیاسی و اجتماعی در ایران را فراهم کند، اما هشدار می دهد که این روند نیازمند صبر راهبردی است که در شرایط کنونی به شدت کمیاب است. در مجموع، هر سه کارشناس تصویری از یک وضعیت پیچیده و بی نتیجه ترسیم می کنند.

رسانه های روسیه و چین

گلوبال تایمز در گزارشی با عنوان «شی جین پینگ در دیدار با رئیس جمهور مصر، پیشنهاد چهارگانه ای برای معماری جدید امنیتی خاورمیانه مطرح کرد» نوشت که رئیس جمهور چین در جریان سفر رسمی به مصر، بر ضرورت شکل گیری یک ساختار امنیتی جدید در خاورمیانه بر پایه امنیت مشترک، جامع، تعاونی و پایدار تأکید کرده است.

به نوشته گلوبال تایمز، شی جین پینگ در دیدار با عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور مصر، چهار محور را برای تحقق امنیت مشترک منطقه مطرح کرد: فعال کردن ظرفیت های درونی کشورهای منطقه، اتخاذ رویکردی یکپارچه، تقویت پایه های توسعه و افزایش هماهنگی بین المللی.

پکن همچنین از کشورهای خاورمیانه می خواهد روابط حسن همجواری را گسترش دهند و نقش بیشتری در تعیین آینده امنیتی خود ایفا کنند.

کارشناسان چینی این طرح را پیامی روشن برای افزایش خوداتکایی راهبردی کشورهای خاورمیانه و کاهش وابستگی آنها به قدرت های خارجی دانستند.

سان دگنگ، مدیر مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه فودان، گفت بسیاری از کشورهای منطقه طی دهه های گذشته به حمایت امنیتی و تسلیحات غربی متکی بوده اند، اما این وابستگی الزاماً امنیت مؤثری برای آنها ایجاد نکرده است. از دید او، کشورهای منطقه اکنون در حال بازنگری در راهبردهای امنیتی خود هستند تا در رقابت قدرت های بزرگ به «مهره یا هدف» تبدیل نشوند.

گلوبال تایمز نقش مصر را در این طرح مهم توصیف کرد؛ کشوری که به نوشته این رسانه، یکی از پایه های ثبات منطقه، بازیگری کلیدی در امنیت کشتیرانی دریای سرخ و میانجی مهم در مسئله فلسطین و اسرائیل است.

در جریان سفر شی به مصر، دو کشور بر تعمیق مشارکت راهبردی خود تأکید کردند و بیش از 20 سند همکاری در حوزه هایی مانند اقتصاد دیجیتال، فناوری، آموزش و حمل ونقل امضا کردند. همکاری در انرژی سبز، خودروهای برقی، هوافضا، هوش مصنوعی و فناوری های کشاورزی مدرن نیز در دستور کار قرار گرفت.

گلوبال تایمز این همکاری ها را بخشی از تلاش چین برای عبور از پروژه های صرفاً زیرساختی و حرکت به سوی ادغام صنعتی، انتقال فناوری و توسعه بومی در کشورهای جنوب جهانی ارزیابی کرده است.

خبرگزاری روسی تاس در گزارشی درباره تحولات جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نوشت که ایران در تازه ترین حملات تلافی جویانه علیه پایگاه های نظامی آمریکا در خاورمیانه از موشک های بالستیک و پهپادهای مجهز به فناوری هوش مصنوعی استفاده کرده است.

محمد اکرمی نیا، سخنگوی ارتش ایران، گفت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در این عملیات از موشک های زمین به زمین «فتح» و پهپادهای «آرش-2» مجهز به هوش مصنوعی استفاده کرده اند. به گفته او، عملیات ایران به شکل ترکیبی و نامتقارن انجام می شود و این شیوه امکان هدف قرار دادن دقیق اهداف را فراهم می کند.

تاس به نقل از اکرمی نیا افزود که تهران در صورت وجود تهدید، انجام عملیات پیشگیرانه را منتفی نمی داند. سخنگوی ارتش ایران نیز به اسرائیل هشدار داد که هرگونه تجاوز جدید با پاسخی «سریع و کوبنده» مواجه خواهد شد.

این گزارش یادآوری می کند که فرماندهی مرکزی آمریکا اول سپتامبر از حملات به اهدافی در ایران خبر داده بود. به نوشته تاس، پس از این حملات، ایران پایگاه های نظامی آمریکا در امارات، اردن، عراق و بحرین را هدف قرار داد. تاس در دیگر گزارش های خود نیز اظهارات بنیامین نتانیاهو درباره تلاش برای سرنگونی نظام ایران و ادعای او درباره تضعیف شدید تهران را پوشش داده است.